Waarom is er nog steeds geen landelijk Woonruimteverdeelplatform?

Niet de grootste of de sterkste dieren overleven, 
maar de dieren die zich het best weten aan te passen
aan veranderende omstandigheden (Darwin). 

In de digitale economie is het niet anders. 

Dit artikel gaat over Digitale Transformatie. Economen spreken al van een nieuwe industriële revolutie: industrie 4.0. Industriële revoluties veranderen de aard van de zakelijke markt en dwingen organisaties om te transformeren zodat ze overleven.

Technologische vernieuwing gaat tegenwoordig veel sneller dan vroeger. Dit komt doordat veel innovaties gedreven worden door ontwikkelingen in de informatie- en communicatietechnologie (ICT). Bij eerdere technologische revoluties volgde op de ontwrichtende fase van de introductie altijd een fase van stabilisering, waarin bedrijven de kans kregen zich aan de nieuwe situatie aan te passen en opnieuw hun draai te vinden. Door de enorme snelheid waarmee vernieuwingen in de digitale technologie elkaar opvolgen is die stabiliseringsfase echter verdwenen. In plaats daarvan is sprake van exponentiële groei, waarbij de ene verstoring de andere volgt. Bedrijven die willen overleven hebben niet alleen een strategie voor de toekomst nodig, maar moeten ook bereid zijn om die strategie voortdurend aan te passen al naar gelang hun omgeving verandert. Ze moeten snel leren en niet proberen vast te houden aan de status quo, zelfs al staan ze in hoog aanzien, zoals woningcorporaties.

Digitalisering zet de bestaande waardeketen volledig op zijn kop. 

8 van de 10 wereldwijde bedrijven met de meeste marktwaarde, 
opgericht sinds 1994, zijn platform bedrijven. 

Oude verdienmodellen verdwijnen en nieuwe komen ervoor in de plaats. In veel nieuwe verdienmodellen is ICT niet langer ondersteunend, maar vormt zij de kern van het model. Denk aan platforms als Uber, Airbnb, Facebook, Skype, Apple, Google, Alibaba, Netflix, SocietyOne. Die laatste is voor velen onbekend, maar op dit moment de snelst groeiende bank ter wereld………zonder geld.

De digitale transformatie gaat razendsnel. Wanneer corporaties niet meebewegen met de stroom en de nieuwste mogelijkheden niet optimaal benutten, dan lopen ze de kans hopeloos achter te raken. Het monopolie dat vandaag nog geldt, kan morgen op losse schroeven staan omdat een slimme start-up of verrassende concurrent wel gebruikmaakt van de digitale mogelijkheden en er een nieuw verdienmodel mee creëert. We spreken dan over disruptie.

Bijvoorbeeld: heeft de 3D printer impact op het business model van corporaties?

Het is een feit, de eerste 3D-geprinte woningen van beton staan straks in Eindhoven. Naast sneller, duurzamer bouwen met meer vormvrijheid zijn de kosten voor de realisatie van een 3D geprint huis aanzienlijk lager dan via traditionele bouw. De impact daarvan voor een corporatie kan nogal groot zijn. Zo is er een kans dat vanuit een onverwachte hoek een concurrent opstaat die door deze goedkope bouw ook tegen zeer lage huur kan verhuren. Hoe reageer je als corporatie daarop met de erfenis van 'legacy' aan traditioneel gebouwde huizen?

Digitale disruptie

71% van  de bedrijven voelen dat ze sneller moeten innoveren
om relevant te blijven (Fujitsu Digital Disruption Research 2016).
Kansen

Of je er als corporatie klaar voor bent of niet, we zitten midden in de volgende industriële revolutie, die van digitale disruptie. Om in een zo snel veranderende en digitaal sterk verbonden wereld met succes te functioneren, is het noodzakelijk om snel te handelen en om flexibel in te spelen op de veranderende eisen en wensen van de huurders en andere stakeholders. Digitale transformatie biedt daarop het antwoord. Waar sommige corporaties zich tot dusverre misschien nog konden veroorloven om niet actief deel te nemen aan de digitalisering, wordt kiezen nu onvermijdelijk. Het is meegaan of achterblijven.

Digitaal op strategisch niveau

Slechts 27% van de bedrijven heeft een samenhangende digitale strategie die beschrijft hoe toegevoegde waarde voor de klant te creëren in de digitale economie, aldus Forrester.

‘Digitale transformatie gaat niet over technologie. Het gaat om het upgraden van jouw strategisch denken. Een nieuwe manier van denken en van leiderschap’ (Rogers, 2016). Het is een gevolg en een middel om uiteindelijk dat te realiseren wat de corporatie vanuit haar business wenst. Flexibiliteit, innovatie, aanpasbaarheid, verbeterde concurrentiepositie etc. Om deze aspecten voor huurders te realiseren, is het daarmee zaak dat ‘digitale transformatie’ op strategisch niveau start.

72% van de executives geeft aan dat de grootste barrière om digitale transformatie te laten slagen de interne tegenwerking is om digitale cultuur te omarmen (CGI, 2017).

Het gaat om een cultuurverandering, een nieuwe manier van werken waar bijvoorbeeld fouten mogen worden gemaakt, waar snel nieuwe dingen uitgeprobeerd worden, waar de medewerkers zelf hun creativiteit loslaten om processen te verbeteren. Het gaat om leiderschap. Hier wordt nog met geen woord gerept over techniek. Projecten die op ‘de werkvloer’ starten maar niet gedragen worden door het hoger management, zijn gedoemd te falen. Of tenminste zullen extra moeite kosten om gerealiseerd en gedragen te worden.

Wendbaar reageren op veranderingen en nieuwe mogelijkheden is echter niet genoeg meer. Corporaties moeten ook in staat zijn om plotselinge tegenslagen, zoals de introductie van een disruptieve technologie in hun branche, aan te kunnen.

Doordat digitalisering de grenzen verlegt van wat mogelijk is, ‘duwt’ technologische vernieuwing, terwijl consumenten ‘trekken’, doordat ze steeds duidelijker aangeven welke producten of diensten ze willen. Al met al betekent dit een meer open markt.

Dat brengt mij tot de vraag:

Hoelang wil de huurder nog gebruikmaken van een regionaal woonruimteverdeelsysteem?

Stel dat onder druk van de huurders of overheid, een bedrijf als Coolblue (de internetreus) of Uber (’s wereld grootste taxibedrijf zonder taxi’s) de handschoen oppakt en 1 landelijk woonruimteverdeelplatform opricht. Heeft jouw corporatie daar dan vrede mee om net zoals de webshops ‘naar achteren’ gedrukt te worden, gaan de corporaties zich verzetten net zoals de taxi branche, zie jij het als een gemiste kans, omdat de corporatiesector dit zelf had kunnen opzetten?

Eén van de belangrijke uitdagingen van digitalisering voor corporaties is stil te staan bij het huidige business model en na te denken over nieuwe business modellen. Een kans nog om met beide handen aan te grijpen.

Wibo Pollmann 
wibo.pollmann@joengo.nl
06 51571171